Xanuunada ku dhaca afka waa kuwo badan, kuwaas oo isugu jira infekshan, caabuq, ama xaalado kale oo caafimaad. Hoos waxaa ku jira xanuunada ugu caansan iyo daawooyinkooda:
1. Candidiasis (Afka oo baruur ka soo baxdo / Fungus)
Calaamadaha: Guduudasho, baruur cad oo ku samaysma carrabka iyo gudaha dhabannada, cuncun, ama gubasho.
Sababta: Fungi loo yaqaan Candida albicans.
Daawada:
Isticmaalka antifungal sida Nystatin, Clotrimazole, ama Fluconazole oo dhakhtar soo qoro.
Nadaafad wanaagsan oo afka ah.
2. Herpes Simplex Virus (Cunno ama duumo afka ah)
Calaamadaha: Barar, finan yar yar oo xanuun badan leh oo ku wareegsan afka ama bushimaha.
Sababta: Fayraska Herpes Simplex (HSV-1).
Daawada:
Creams antivirals ah sida Acyclovir ama Valacyclovir.
Cabitaan badan iyo dejinta cuncunka iyadoo la isticmaalo baraf lagu qaboojiyo.
3. Gingivitis (Ciridka oo caabuqa yeesha)
Calaamadaha: Cirid casaan ah, dhiig ka yimaada marka la cadayo ilka, iyo ur xun oo afka ka soo baxa.
Sababta: Nadaafad xumo oo afka ah, taas oo keenta in plaque ku dhasho ilka iyo ciridka.
Daawada:
Isticmaalka cadayga iyo mouthwash antimicrobial ah sida Chlorhexidine.
Kormeer joogto ah oo dhakhtarka ilkaha ah.
4. Canker Sores (Boogaha cad ee afka gudihiisa ka soo baxa)
Calaamadaha: Boogo yaryar oo cad-cad ama hurdi ah oo ku yaal gudaha dhabannada, carrabka, ama ciridka, oo xanuun badan leh.
Sababta: Cadaadis, cuntooyin qaar, ama xasaasiyad.
Daawada:
Isticmaalka jelka xanuunka ka qaada sida Benzocaine ama Oragel.
Cuntooyin ka fogow sida kuwa asiidhka leh (liin, yaanyo, iwm).
5. Periodontitis (Ciridka oo ilka firdhiya)
Calaamadaha: Cirid furan, dhiig badan, ilkaha oo lulma, iyo ur aad u xun oo joogto ah.
Sababta: Caabuq dabadheera oo ciridka ku dhaca.
Daawada:
Nadaafad aad u wanaagsan oo afka ah.
Daawaynta ilkaha sida nadiifinta qoto dheer (scaling and root planing).
Mararka qaarkood antibiotics.
6. Dry Mouth (Afka oo qallalo)
Calaamadaha: Af qallalan, cuntooyinka oo si dhib ah loo liqo, iyo carrabka oo qallala ama gubasho dareemo.
Sababta: Isticmaalka daawooyinka qaarkood, cudurka sokorowga, ama saliidaha afka oo yaraada.
Daawada:
Cabitaan badan.
Adeegsiga mouthwash oo loogu talagalay af qalalan.
Daawooyin dhiirrigeliya soo saarista candhuufta sida Pilocarpine.
7. Halitosis (Ur xun oo afka ah)
Calaamadaha: Ur joogto ah oo afka ka yimaada.
Sababta: Nadaafad xumo, infekshan, ama caloosha oo wax laga qabo.
Daawada:
Ilkaha si fiican u caday oo isticmaal mouthwash antibacterial ah.
Daawaynta infekshan ama arrimaha caloosha.
Haddii xaaladda xanuunka sii socoto ama ka sii darto, waxaa muhiim ah inaad la tashato dhakhtar ama dhakhtar ilko ah si baaritaan iyo daawayn habboon laguugu sameeyo.